img

Kamishibai: Japanse vertelkunst voor ouderen met dementie

Bibliotheek Idea Zeist en Zorggroep Charim hebben het afgelopen jaar samengewerkt aan de Kamishibai, een interactieve vertelkunst uit Japan. Aan de hand van prenten worden verhalen vertoond in een mini-theater (vertelkast). Deze interactieve manier van vertellen is zeer geschikt voor ouderen met een vorm van dementie.

In totaal zijn er vijf verhalen ontwikkeld door ‘Courage, Kunst in veranderen’ in opdracht van Bibliotheek Idea en Zorggroep Charim. Het werken met de Kamishibai en de verhalen is uitgeprobeerd tijdens een aantal bijeenkomsten met bewoners van Charim-locaties Mirtehof, Amandelhof en De Looborch in Zeist. Met positieve resultaten. 

“Het kastje doet denken aan een poppenkast, maar doordat er met prenten wordt gewerkt, geeft het meer rust, minder prikkels en afleiding. Daardoor is het zeer goed inzetbaar voor ouderen met dementie,” vertelt Pim de Laat, coördinator Welzijn bij locatie Mirtehof. “Bewoners kunnen zich identificeren met de verhalen, dat helpt hen bij het beleven van de eigen identiteit. Door dementie verlies je een deel van jezelf. Tijdens deze verhalen herbeleven de deelnemers weer een ervaring uit vroegere tijden.”

“Een jaar lang hebben we mogen werken aan de ontwikkeling van vijf prachtige verhalen vol herkenning,” vertelt Doris van ‘Courage, kunst in veranderen’. “Wie van onze senioren kan zich niet herinneren dat er een familielid of buurman op de boot naar Amerika is gegaan in de jaren ’50? Prachtig dat je tijdens het vertellen verhalen van de mensen los krijgt, ze gaan er echt in op.” 

Het project is financieel mogelijk gemaakt door Stichting Steun Ouderen Zeist. Ook zij zijn enthousiast over Kamishibai: “De aanschaf van de Kamishibai is relatief goedkoop en je kunt de vertelkast makkelijk meenemen. Er is geen stroom of internetaansluiting voor nodig. Met een enthousiaste groep vrijwilligers en een korte training kun je al gelijk aan de slag.” 

Nu de testperiode is afgelopen, zullen de Kamishibai’s worden ingezet binnen de verschillende locaties van Zorggroep Charim: de start van een nieuwe vertelkunst die de harten van ouderen met dementie kan veroveren. Als het aan de initiatiefnemers ligt, blijft het niet enkel bij regio Zeist, maar wordt het op termijn door heel Nederland gebruikt.